Een nieuwe border aanleggen: stappenplan voor de lente

Een nieuwe border aanleggen is een van de mooiste dingen die je in de lente kunt doen. Het vraagt wat voorbereiding, maar het resultaat houdt jaren mee. Vaste planten komen ieder jaar terug, ze groeien en bloeien steeds mooier. Na een goede aanleg heb je er amper nog omkijken naar.

Maar waar begin je? Welke planten kies je? En wanneer is eigenlijk het beste moment?

Wanneer is de lente geschikt voor een nieuwe border?

April en mei zijn goed, maar half april is in Nederland hét ideale moment. Voor die tijd is nachtvorst nog een reëel risico voor gevoelige planten. Winterharde vaste planten, zoals geranium, astilbe of hosta, kun je al eerder in de grond. Die overleven een koude nacht prima.

Wacht je liever tot mei? Dat is ook goed. Planten die je dan zet, groeien snel aan en staan er voor de zomer al mooi bij.

Stap 1: Kies de locatie en bepaal het formaat

Kijk naar welk deel van je tuin nu leeg, kaal of ongebruikt is. Een border van minimaal vijftig centimeter diep werkt goed. Smaller dan dat en het ziet er dun en onafgewerkt uit.

Let op het licht. Staat de plek vol in de zon, half in de schaduw of vrijwel nooit in de zon? Dat bepaalt welke planten er goed groeien. Kies planten die bij de locatie passen, niet andersom. Schaduwplanten in de volle zon worden nooit wat.

Stap 2: Grond vrijmaken en verbeteren

Verwijder alle gras en onkruid van de plek. Doe dit grondig. Kleefkruid, distels en klaver zijn lastig te verwijderen als planten er al tussen staan.

Werk de grond daarna door. Gebruik een spade of vork om de bovenste dertig centimeter los te maken. Voeg zelfgemaakte compost, tuinaarde of wat stalmest toe en meng dat goed door de grond. Zo geef je planten een goede start.

Zware kleigrond kun je verbeteren met zand en compost. Dat kost wat moeite maar maakt een groot verschil in hoe goed planten aanslaan.

Stap 3: Maak een eenvoudig beplantingsplan

Een solide beplantingsplan met aantallen per m² is simpeler dan je denkt. Teken de border op papier, noteer de afmetingen en geef aan welke plekken zon of schaduw zijn. Verdeel de border in drie zones: groot achteraan, middelgroot in het midden, laag vooraan.

Kies drie tot vijf soorten vaste planten en gebruik van elke soort meerdere exemplaren. Dat oogt natuurlijker dan veel losse planten van tien verschillende soorten.

Denk ook aan bloeivolgorde. Een goede border heeft van april tot oktober altijd iets in bloei. Combineer vroege bloeiers zoals geranium en salvia met zomerbloeiers als echinops of rudbeckia.

Stap 4: Wat zijn goede vaste planten voor een lenteborder?

Vaste planten die goed aanslaan bij voorjaarsbeplanting:

• Geranium (ooievaarsbek): makkelijk, bloeit lang, goed voor zonnige en halfschaduwige plekken
• Astilbe: prachtige pluimen, houdt van wat meer vocht, goed voor schaduw
• Hosta: grote bladplant voor de schaduw, vrijwel onderhoudsloos
• Salvia nemorosa: paarse aren, bijenmagnet, droogtebestendig
• Heucherella of Heuchera: mooie bladvarianten voor schaduw tot halfzon
• Phlox paniculata: zomerbloeier met lange bloeispreiding, vroeg planten
• Rudbeckia: gele bloemen tot in de herfst, volop zon, weinig onderhoud

Vermijd enkel éénjarige planten in een vaste border. Die moet je ieder jaar opnieuw kopen en planten.

Stap 5: Planten kopen en zetten

Zet alle planten in hun potten even in een bak water voor het planten. De grond in de pot zuigt zich vol, waardoor de plant makkelijker loskomt en de wortels soepeler zijn.

Graaf een kuil die ruim genoeg is voor de kluit. Zet de plant op dezelfde hoogte als hij in de pot stond. Aandrukken en goed bewateren na het planten.

Houd afstand tussen de planten. Op de verpakking staat hoe groot ze worden. Doe je dat niet, dan zit alles over twee jaar op elkaar. Het ziet er in het begin wat kaal uit, maar dat gaat snel over.

Mulchen: vergeet dit niet

Een laag mulch van drie tot vijf centimeter over de border houdt onkruid tegen, behoudt vocht en ziet er verzorgd uit. Gebruik houtvezels, boomschors of kokos. Kies op natte kleigrond niet voor zware houtsnippers, want die verstikken de boel.

Mulch hoef je niet elk jaar te vernieuwen. Bijvullen waar het is weggezakt is genoeg.

Zelf doen of een hovenier?

Het aanleggen van een border is goed zelf te doen als de grond meevalt. Het kost een middag tot een volledige dag werk, afhankelijk van de grootte.

Schakel een hovenier in de lente in als:

• je grond hard en kleiig is en verbetering nodig heeft
• je grote planten of struiken wil verplaatsen
• je een volledig tuinontwerp door een specialist wil
• de border meer dan 20 vierkante meter beslaat

Wat kost een border aanleggen?

Alleen de planten al kosten gemiddeld 7 tot 15 euro per vierkante meter, afhankelijk van de soorten en de dichtheid. Een border van 10 m² kost je dan 70 tot 150 euro aan planten.

Een hovenier die de grond voorbereidt, een beplantingsplan maakt en de planten zet, rekent daarboven arbeidskosten op uurbasis. Voor een volledige aanleg van 10 m² inclusief beplanting en arbeidskosten betaal je al snel 300 tot 600 euro. Bij grotere oppervlaktes is de investering logischerwijs hoger.

Grondverbetering, drainage of het verplaatsen van bestaande planten zijn extra posten. Vraag vooraf een gespecificeerde offerte.

Een border die jaren meegaat

Een vaste plantenborder is een investering die zichzelf terugverdient. De planten worden elk jaar groter, bloeien beter en je kunt ze verdelen om nieuwe plekken te vullen. Na drie jaar oogt de border als een doorgewinterde tuin. Combineer het aanleggen van een border met je overige tuinonderhoud in de lente voor het beste resultaat.

Wil je dit jaar beginnen maar weet je niet hoe? Laat een hovenier het grondwerk doen en plant daarna zelf verder. Vraag een offerte aan via TuinHub en vergelijk wat een hovenier in jouw regio rekent.