Na maanden van kou, wind en af en toe nachtvorst ziet de tuin er in maart niet bepaald florissant uit. Kale plekken in het gazon, bruine vaste planten die nog niet weten wat ze zijn, een laag oud blad tussen de borders. Herkenbaar? Dan is het tijd voor tuinonderhoud.
De lente is begonnen, maar de tuin loopt op zijn eigen tempo. Goed nieuws: je hoeft niet alles tegelijk te doen. Met de juiste volgorde en een beetje geduld heb je de boel snel op orde.
1. Begin met opruimen, niet met verticuteren
De eerste impuls is om meteen groot aan te pakken. Gazon verticuteren, snoeien, alles tegelijk. Begin kleiner.
Ruim eerst de winterschade op: gevallen takken, dood blad dat tussen de border is blijven liggen, plantenresten die de winter niet hebben overleefd. Trek voorzichtig het dode materiaal weg bij vaste planten. Veel planten lopen al voorzichtig uit, ook al zie je dat van buiten nauwelijks. Een te enthousiaste schoffel doet dan al snel schade.
Gewoon een stevige bladhark pakken is in deze fase meer dan genoeg. Hark licht over het gras om het vervilte laagje oud gras en mos los te maken. Dat verbetert de luchtstroom naar de bodem al flink, zonder dat je zwaar materieel nodig hebt.
2. Gazon: even geduld met verticuteren
Veel mensen willen het gazon in maart direct verticuteren. Logisch, want het ziet er rommelig uit en je wilt actie. Toch is een paar weken wachten slim.
Verticuteren is zwaar voor het gras. De machine trekt de vervilte laag eruit, maar beschadigt daarbij ook wortels. Als de grond nog koud is, herstelt het gras langzaam. In ons artikel over gazon verticuteren in het voorjaar lees je precies hoe je dat aanpakt. April of begin mei werkt veel beter: de bodem is dan opgewarmd tot boven de tien graden en het gras groeit snel genoeg om de behandeling bij te benen.
Wat je in maart wél kunt doen is de eerste maaibeurt. Zodra het gras vijf tot zes centimeter hoog staat, pak je de maaier. Stel die in op vijf à zes centimeter hoogte. Niet te laag. Te kort maaien vroeg in het seizoen stresst het gras meer dan het helpt.
Na de eerste maaibeurt geef je het gazon een lentebemesting. Kies een meststof met voldoende stikstof, zodat het gras snel aangroeit en de kleur verbetert. Een kale of dunne plek zaai je bij: rits wat grond los, strooi doorzaaimengsel en houd het vochtig tot het heeft gekiemd.
3. De eerste snoeibeurt
De winter heeft sporen nagelaten in struiken en heesters. Controleer op afgestorven of door vorst beschadigde takken en knip die weg. Gezond hout laat je met rust.
Voor vroegbloeiende heesters, denk aan forsythia, sering of japanse sierkwee, geldt: snoeien na de bloei. Ze bloeien op oud hout. Wie nu snoeit, mist de bloem.
Klimrozen pak je wél nu aan. Snoeien voor ze uitlopen geeft jou en de plant het beste overzicht. Verwijder dood hout en knip teruglopende scheuten terug tot gezond weefsel. Struikrozen kun je tot een derde inkorten als ze na de winter kaal en slap ogen.
Vaste planten die je vorig jaar bewust hebt laten staan voor de vogels en de winterstructuur, knip je nu terug. Tot op tien à vijftien centimeter boven de grond. Ze groeien de komende weken snel terug en staan er voor de zomer weer vol bij.
Niet zeker welke struik nu wel mag en welke je beter laat staan? In ons overzicht van de voorjaarssnoei per heester en boom staat per soort de juiste timing.
4. Borders: opruimen en plantklaar maken
Zorg éérst dat de bodem op orde is. Wied de border goed door voor je iets nieuws plant. Kleefkruid en herderstasje staan er al en zijn in het vroege voorjaar makkelijker te verwijderen dan later, als ze vol in de groei zitten. Ook tussen je terrastegels en op de oprit pak je het onkruid het beste nu aan; we vergelijken zeven methoden in ons artikel over onkruid weghalen in tuin en tussen tegels.
Werk wat compost of rijpe tuinaarde door de grond als die hard en dicht is. Vaste planten die vorig jaar te groot zijn geworden, kun je nu verdelen. Een vork erin, helften uit elkaar trekken en herplanten. Een snelle manier om je border aan te vullen zonder geld uit te geven.
Wil je een nieuwe border aanleggen? Wacht even tot half april. Dan is de kans op nachtvorst klein genoeg om gevoelige planten buiten te zetten. Winterharde vaste planten, zoals astilbe, geranium of hosta, kun je nu al in de grond. Zij overleven een nachtje lichte vorst zonder moeite.
5. De voorjaarsbollen staan al klaar
Narcissen, krokussen en de eerste tulpen bloeien of komen er nu aan. Hier hoef je niets voor te doen. Dat is het mooie van bollen: je hebt het werk vorig najaar gedaan en nu pluk je de vruchten.
Wel een tip: laat het blad van bloembollen na de bloei gewoon uitsterven. Het is verleidelijk om de bruine slierten weg te knippen als de bloem eraf is, maar de plant slaat via dat blad voedsel op voor volgend jaar. Pas zes tot acht weken na de bloei knip je het groen weg.
Wanneer een hovenier inschakelen?
De meeste lenteonderhoudswerkzaamheden zijn prima zelf te doen. Maar soms is hulp verstandig.
Als het gazon vol mos zit, grote kale plekken heeft en verticuteren alleen niet genoeg is, kan een hovenier een compleet doorzaaiprogramma uitvoeren. Dat is effectiever dan zelf een dun laagje zaad strooien over harde grond.
Bij het aanleggen van een nieuwe border loont professionele hulp als je ook grondwerk nodig hebt. Harde kleigrond verbeteren, drainage aanleggen, grote planten verplaatsen. Dat soort werk gaat sneller met iemand die het vaker heeft gedaan en het juiste gereedschap meeneemt. Welke voorjaarsklussen je het beste uitbesteedt en wat dat ongeveer kost lees je in wanneer schakel je in het voorjaar een hovenier in.
Wat kost lenteonderhoud door een hovenier?
Een hovenier rekent doorgaans 35 tot 75 euro per uur (excl. btw); een complete uitsplitsing per type werk vind je in ons overzicht van actuele hoveniertarieven en uurprijzen. Voor een gemiddelde tuin van 80 tot 120 vierkante meter ben je al snel een dagdeel kwijt voor een grondige lenteschoonmaak. Verticuteren plus doorzaaien kost doorgaans 150 tot 350 euro, afhankelijk van de oppervlakte.
Een nieuwe border aanleggen inclusief grondverbetering en beplanting begint bij zo’n 300 euro en loopt op. Vraag altijd meerdere offertes op voor je kiest.
Aan de slag
Je tuin klaar voor de lente krijgen hoeft geen groot project te zijn. Begin met opruimen, geef het gazon de tijd en pak de snoei gefaseerd aan. Voor de zomer staat de tuin er weer goed bij.
Heb je hulp nodig of wil je weten wat een hovenier in jouw buurt rekent? Via TuinHub vind je snel een betrouwbare vakman. Vraag een vrijblijvende offerte aan en vergelijk wat er beschikbaar is in jouw regio.
Gebruik onze gratis calculator voor een directe prijsindicatie.